Хиймэл оюун ухаан буюу AI гэдэг ойлголт өнөө үед бараг хүн бүрийн өдөр тутмын ярианд оржээ. Зарим хүнд AI гэвэл чатбот, ухаалаг утас, автомат орчуулга л санаанд ордог. Харин нөгөө талд, AI бодит ертөнцөд, тэр дундаа байгаль хамгааллын салбарт чимээгүйхэн чухал үүрэг гүйцэтгэж байгааг бид тэр бүр анзаардаггүй.
Сүүлийн жилүүдэд AI-г байгаль орчны өөрчлөлтийг илүү хурдан, илүү нарийвчлалтай ойлгоход ашиглаж эхэлсэн. Жишээлбэл, хиймэл дагуулын зургуудыг AI-аар боловсруулснаар ой мод хомсдож байгаа эсэх, цөлжилт хэрхэн тэлж буйг, гол мөрөн ширгэж байгаа шинж тэмдгийг богино хугацаанд илрүүлэх боломжтой болсон. Өмнө нь ийм судалгаа хийхэд олон сар, заримдаа хэдэн жил ч шаарддаг байв.
Зэрлэг амьтдыг хамгаалахад ч AI бодитой тус дэм болж байна. Камер, дуу бичлэгийн төхөөрөмжөөс ирсэн асар их мэдээллийг AI ялган таньж, аль амьтан хаана, хэзээ, хэр их хөдөлж байгааг тогтоон боловсруулдаг байна. Уг мэдээллээр устах аюулд орж буй амьтдыг илүү үр дүнтэйгээр хамгаалах төлөвлөгөө гаргадаг ажээ.
Гэхдээ AI үргэлж зөвхөн сайн талтай гэхэд хэцүү. AI-г ажиллуулахад том сервер, дата төвүүд хэрэгтэй бөгөөд эдгээр нь асар их цахилгаан зарцуулдаг. “Nature Climate Change” сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаанд AI-ийн эрчим хүчний хэрэглээ, нүүрстөрөгчийн ул мөр цаашид томоохон сорилт болно гэж анхааруулжээ.
Тиймээс AI нь байгальд туслагч ч байж чадна, болгоомжгүй, хяналтгүй хэрэглэвэл байгальд хор уршиг үүсгэгч ч болж мэднэ. Асуудал нь технологид бус, харин бид AI-г хэрхэн, ямар зорилгоор ашиглаж байгаад оршиж байна. Ухаалгаар, хариуцлагатай хөгжүүлж чадвал AI байгальтайгаа илүү зөв харьцах ухаалаг гарц болж чадна.
